هر چند وقت یکبار جرم گیری لازم است؟ این سوال برای بسیاری از افرادی پیش می آید که می خواهند از پوسیدگی دندان، التهاب لثه، بوی بد دهان و تشکیل جرم های سخت جلوگیری کنند. جرم گیری دندان فقط برای سفیدتر شدن ظاهر دندان ها نیست؛ بلکه یکی از مهم ترین اقدامات پیشگیرانه برای حفظ سلامت لثه و دندان است.
در بیشتر افراد، معاینه و جرم گیری هر 6 ماه یکبار توصیه می شود. با این حال، این فاصله برای همه یکسان نیست. بعضی افراد به دلیل سیگار، مصرف زیاد چای و قهوه، ارتودنسی، بیماری لثه، خشکی دهان، دیابت یا تشکیل سریع جرم ممکن است هر 3 تا 4 ماه یکبار به پاکسازی حرفه ای نیاز داشته باشند.
در این مقاله بررسی می کنیم جرم دندان چیست، هر چند وقت یکبار جرم گیری دندان لازم است، چه افرادی باید زودتر جرم گیری کنند، چه علائمی نشان دهنده نیاز به جرم گیری است و بعد از جرم گیری چطور باید از دندان ها مراقبت کرد.
جرم دندان معمولا کجا بیشتر تشکیل می شود؟
- پشت دندان های جلویی فک پایین
- اطراف خط لثه
- بین دندان ها
- اطراف براکت های ارتودنسی
- کنار روکش ها، بریج ها یا ترمیم های نامناسب
- نواحی که هنگام مسواک زدن کمتر تمیز می شوند
هر چند وقت یکبار باید جرم گیری دندان انجام داد؟
برای بیشتر افراد، جرم گیری و معاینه دندان هر 6 ماه یکبار مناسب است. این فاصله کمک می کند جرم ها قبل از اینکه باعث التهاب شدید لثه، بوی بد دهان یا بیماری های پریودنتال شوند، به موقع حذف شوند.
با این حال، فاصله دقیق جرم گیری باید بر اساس شرایط هر فرد تعیین شود. بعضی افراد با رعایت بهداشت بسیار خوب ممکن است سالی یکبار به جرم گیری نیاز داشته باشند، اما افراد مستعد تشکیل جرم یا بیماران دارای مشکلات لثه ممکن است به جرم گیری در فواصل کوتاه تر نیاز پیدا کنند.
| شرایط بیمار | فاصله تقریبی جرم گیری | توضیح |
|---|---|---|
| بهداشت دهان خوب و لثه سالم | هر 6 تا 12 ماه | فاصله دقیق بعد از معاینه مشخص می شود. |
| تشکیل جرم معمولی | هر 6 ماه | رایج ترین فاصله برای بیشتر افراد است. |
| سیگار، قلیان، جرم زیاد یا بوی بد دهان | هر 3 تا 6 ماه | نیاز به بررسی منظم تر وجود دارد. |
| بیماری لثه یا سابقه پریودنتیت | هر 3 تا 4 ماه | ممکن است جرم گیری عمیق یا پاکسازی تخصصی لازم باشد. |
| ارتودنسی ثابت | هر 3 تا 4 ماه در صورت نیاز | تمیز کردن اطراف براکت ها سخت تر است. |
چه افرادی باید زودتر جرم گیری انجام دهند؟

نیاز به جرم گیری در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد حتی با مسواک زدن منظم هم سریع تر جرم تشکیل می دهند. در این شرایط، دندان پزشک ممکن است فاصله جرم گیری را کوتاه تر کند.
بهداشت ضعیف دهان و دندان
اگر مسواک زدن و نخ دندان به صورت منظم و درست انجام نشود، پلاک های دندانی فرصت بیشتری برای تبدیل شدن به جرم پیدا می کنند. حتی تعداد دفعات مسواک مهم است، اما تکنیک صحیح مسواک زدن اهمیت بیشتری دارد.
مصرف زیاد چای، قهوه و نوشیدنی های رنگی
چای پررنگ، قهوه، نوشابه و نوشیدنی های رنگی می توانند باعث تجمع لکه های سطحی و رسوبات روی دندان شوند. این مواد به تنهایی همیشه جرم ایجاد نمی کنند، اما ظاهر دندان ها را تیره تر نشان می دهند و در صورت رعایت نکردن بهداشت، روند تجمع پلاک را تشدید می کنند.
سیگار و مصرف دخانیات
سیگار و قلیان از مهم ترین عوامل افزایش جرم، تغییر رنگ دندان و بیماری لثه هستند. نیکوتین و ترکیبات دخانیات باعث چسبندگی بیشتر پلاک، کاهش سلامت لثه و افزایش احتمال التهاب می شوند.
سابقه بیماری لثه
افرادی که سابقه ژنژیویت، پریودنتیت، خونریزی لثه یا تحلیل لثه دارند، معمولا باید در فواصل کوتاه تری برای بررسی و پاکسازی حرفه ای مراجعه کنند. در این افراد، جرم فقط یک مشکل ظاهری نیست؛ بلکه می تواند عامل تشدید بیماری لثه باشد.
ارتودنسی، روکش یا ترمیم های دندانی
براکت های ارتودنسی، سیم ها، روکش ها، بریج ها و بعضی ترمیم ها می توانند تمیز کردن دندان ها را دشوارتر کنند. اگر پلاک اطراف این نواحی باقی بماند، به جرم تبدیل می شود و خطر التهاب لثه را افزایش می دهد.
خشکی دهان و کاهش بزاق
بزاق به شست و شوی طبیعی دهان کمک می کند. اگر فرد دچار خشکی دهان باشد، پلاک ها مدت بیشتری روی دندان باقی می مانند و احتمال تشکیل جرم، پوسیدگی و بوی بد دهان بیشتر می شود.
نوع بزاق و عوامل ژنتیکی
در بعضی افراد، ترکیب بزاق و میزان مواد معدنی آن باعث می شود جرم سریع تر تشکیل شود. به همین دلیل ممکن است دو نفر با بهداشت تقریبا مشابه، مقدار جرم متفاوتی داشته باشند.
چه عواملی باعث می شود بعضی افراد زودتر به جرم گیری نیاز داشته باشند؟

عوامل زیادی می توانند فاصله زمانی جرم گیری را کوتاه تر کنند. مهم ترین آن ها شامل ضعف بهداشت، دخانیات، بیماری لثه، خشکی دهان، رژیم غذایی نامناسب، دندان های نامرتب، ارتودنسی و ساختار بزاق هستند.
رژیم غذایی نامناسب
مصرف زیاد مواد قندی، تنقلات چسبنده و کربوهیدرات های ساده باعث فعالیت بیشتر باکتری های دهان می شود. این باکتری ها پلاک بیشتری تولید می کنند و اگر پلاک به موقع حذف نشود، به جرم تبدیل می شود.
دندان های نامرتب یا فشرده
اگر دندان ها روی هم افتاده باشند یا فاصله بین آن ها بسیار کم باشد، تمیز کردن بعضی نواحی سخت تر می شود. این موضوع باعث تجمع پلاک و نیاز زودتر به جرم گیری می شود.
دیابت و بیماری های زمینه ای
در برخی بیماران، مخصوصا افراد مبتلا به دیابت کنترل نشده، احتمال التهاب لثه و مشکلات پریودنتال بیشتر است. این افراد باید با نظر دندان پزشک برنامه مراقبت دوره ای دقیق تری داشته باشند.
علائم نشان دهنده نیاز به جرم گیری دندان

حتی اگر هنوز زمان مراجعه دوره ای شما نرسیده باشد، بعضی علائم نشان می دهند که بهتر است زودتر به دندان پزشک مراجعه کنید. این نشانه ها معمولا به تجمع پلاک، جرم یا التهاب لثه مربوط هستند.
خونریزی لثه هنگام مسواک یا نخ دندان
خونریزی لثه طبیعی نیست. اگر هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن خونریزی دارید، ممکن است لثه به دلیل تجمع پلاک و جرم ملتهب شده باشد.
بوی بد دهان مداوم
جرم دندان محیط مناسبی برای رشد باکتری ها ایجاد می کند. این باکتری ها می توانند باعث بوی بد دهان شوند؛ مخصوصا اگر بوی بد با مسواک زدن فقط موقتا بهتر شود و دوباره برگردد.
زرد یا قهوه ای شدن دندان ها
رسوبات زرد، قهوه ای یا تیره نزدیک خط لثه می توانند نشانه تجمع جرم باشند. این تغییر رنگ معمولا در پشت دندان های جلویی پایین یا بین دندان ها بیشتر دیده می شود.
احساس زبری روی سطح دندان
سطح مینای سالم معمولا صاف است. اگر با زبان خود روی دندان ها زبری یا برجستگی حس می کنید، ممکن است جرم روی سطح دندان تشکیل شده باشد.
التهاب، قرمزی یا تورم لثه
لثه سالم باید صورتی، سفت و بدون درد باشد. قرمزی، تورم، حساسیت یا خونریزی می تواند نشانه التهاب لثه و نیاز به بررسی دندان پزشکی باشد.
تحلیل لثه یا لق شدن دندان
اگر جرم و التهاب برای مدت طولانی باقی بماند، ممکن است به بافت های نگهدارنده دندان آسیب برسد. تحلیل لثه، نمایان شدن ریشه یا لق شدن دندان از علائم جدی تری هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
آیا جرم گیری به دندان آسیب می زند؟
یکی از باورهای اشتباه این است که جرم گیری باعث ضعیف شدن دندان یا از بین رفتن مینای دندان می شود. جرم گیری اصولی که توسط دندان پزشک و با ابزار استاندارد انجام شود، مینای دندان را از بین نمی برد. این درمان جرم ها و رسوبات سخت شده را حذف می کند.
گاهی بعد از جرم گیری، بیمار احساس می کند بین دندان ها فاصله افتاده یا دندان ها حساس شده اند. در بسیاری از موارد، این احساس به دلیل برداشته شدن جرم های ضخیمی است که قبلا بین دندان ها و اطراف لثه را پوشانده بودند. حساسیت نیز معمولا موقت است و با مراقبت مناسب کاهش پیدا می کند.
مزایای جرم گیری منظم دندان
- کمک به پیشگیری از التهاب و خونریزی لثه
- کاهش بوی بد دهان ناشی از تجمع باکتری
- حذف جرم و رسوبات سخت شده
- بهبود ظاهر و تمیزی دندان ها
- کاهش احتمال پیشرفت بیماری های لثه
- کمک به تشخیص زودهنگام پوسیدگی یا مشکلات دهان
- افزایش طول عمر دندان ها و ترمیم های دندانی
مراقبت های بعد از جرم گیری دندان
بعد از جرم گیری، ممکن است دندان ها تا چند روز کمی حساس باشند یا لثه ها هنگام مسواک زدن کمی تحریک شوند. رعایت مراقبت های ساده می تواند نتیجه جرم گیری را ماندگارتر کند و از تشکیل سریع جرم جدید جلوگیری کند.
بعد از جرم گیری چه کار کنیم؟
- مسواک زدن را منظم ادامه دهید.
- روزانه از نخ دندان استفاده کنید.
- مصرف چای، قهوه و دخانیات را کاهش دهید.
- از مسواک نرم استفاده کنید.
- در صورت حساسیت، از خمیر دندان مناسب با نظر دندان پزشک استفاده کنید.
- برای معاینه دوره ای در زمان مشخص مراجعه کنید.
آیا جرم گیری جای مسواک و نخ دندان را می گیرد؟
خیر. جرم گیری یک پاکسازی حرفه ای دوره ای است، اما پایه اصلی پیشگیری از جرم، مسواک زدن صحیح و استفاده از نخ دندان است. اگر بهداشت روزانه رعایت نشود، جرم خیلی زود دوباره تشکیل می شود.
تفاوت جرم گیری با بلیچینگ دندان
جرم گیری برای حذف جرم، پلاک سخت شده و رسوبات روی دندان انجام می شود. بلیچینگ برای روشن تر کردن رنگ دندان طبیعی استفاده می شود. بنابراین جرم گیری جایگزین بلیچینگ نیست و بلیچینگ هم جایگزین جرم گیری محسوب نمی شود.
اگر دندان ها به دلیل جرم و لکه سطحی تیره شده باشند، جرم گیری می تواند ظاهر دندان ها را تمیزتر کند. اما اگر هدف چند درجه سفیدتر شدن رنگ دندان باشد، بعد از بررسی سلامت دهان، بلیچینگ ممکن است گزینه مناسب تری باشد.
انجام جرم گیری تخصصی در کلینیک دندان پزشکی دیجیتال دکتر علی مهرفرد

در کلینیک دندان پزشکی دیجیتال دکتر علی مهرفرد، جرم گیری دندان با هدف حفظ سلامت لثه، حذف جرم های سخت شده، کاهش التهاب و کمک به پیشگیری از مشکلات دهان انجام می شود. اگر دچار خونریزی لثه، بوی بد دهان، زبری سطح دندان یا تغییر رنگ اطراف لثه هستید، بهتر است معاینه را به تعویق نیندازید.
خدمات مرتبط در این مرکز شامل جرم گیری دندان، بلیچینگ، ترمیم دندان، درمان ریشه، کامپوزیت دیجیتال، لمینت دیجیتال، طراحی لبخند دیجیتال، پروتز دیجیتال، ارتودنسی دیجیتال و ایمپلنت دیجیتال است. برای آشنایی بیشتر با سوابق و مسیر حرفه ای پزشک، می توانید صفحه درباره دکتر علی مهرفرد را مطالعه کنید.
راه های دریافت مشاوره و نوبت
- 021-26705087
- 021-22921018
- 021-22250560
- 09385152445
- تهران، میرداماد، ضلع شمالی میدان مادر، خیابان سنجابی، کوچه 1، پلاک 3، طبقه 4، واحد 12
سوالات متداول درباره اینکه هر چند وقت یکبار جرم گیری لازم است
هر چند وقت یکبار باید جرم گیری دندان انجام دهیم؟
برای بیشتر افراد، هر 6 ماه یکبار معاینه و جرم گیری در صورت نیاز توصیه می شود. با این حال، فاصله دقیق به وضعیت لثه، میزان جرم، بهداشت دهان و نظر دندان پزشک بستگی دارد.
آیا همه افراد به جرم گیری هر 6 ماه نیاز دارند؟
خیر. بعضی افراد با بهداشت بسیار خوب ممکن است دیرتر نیاز داشته باشند، اما افراد سیگاری، بیماران لثه ای یا افرادی که جرم زیادی تشکیل می دهند، ممکن است هر 3 تا 4 ماه به بررسی نیاز داشته باشند.
از کجا بفهمیم زمان جرم گیری رسیده است؟
خونریزی لثه، بوی بد دهان مداوم، زرد یا قهوه ای شدن اطراف دندان، احساس زبری روی دندان، التهاب لثه و حساسیت غیر عادی می توانند نشانه نیاز به جرم گیری باشند.
آیا جرم گیری زیاد به دندان آسیب می زند؟
جرم گیری اصولی که توسط دندان پزشک و با ابزار استاندارد انجام شود، به مینای دندان آسیب نمی زند. مشکل اصلی معمولا تجمع جرم و التهاب لثه است، نه خود جرم گیری.
افراد سیگاری هر چند وقت یکبار باید جرم گیری کنند؟
افراد سیگاری معمولا به دلیل تجمع بیشتر جرم و خطر بالاتر بیماری لثه، باید در فواصل کوتاه تری بررسی شوند. در بسیاری از موارد، فاصله 3 تا 4 ماه برای معاینه توصیه می شود.
آیا کودکان هم به جرم گیری نیاز دارند؟
اگر جرم روی دندان کودک تشکیل شده باشد، ممکن است جرم گیری لازم شود. اما فاصله آن باید بعد از معاینه دندان پزشک تعیین شود.
بعد از جرم گیری چقدر طول می کشد دوباره جرم تشکیل شود؟
پلاک دندانی می تواند طی 24 ساعت دوباره تشکیل شود، اما تبدیل آن به جرم سخت معمولا چند هفته تا چند ماه زمان می برد. رعایت بهداشت دهان این روند را کندتر می کند.
آیا جرم گیری جای مسواک و نخ دندان را می گیرد؟
خیر. جرم گیری درمان حرفه ای دوره ای است، اما مسواک و نخ دندان پایه اصلی پیشگیری از تشکیل پلاک و جرم هستند.
جمع بندی
برای بیشتر افراد، جرم گیری دندان هر 6 ماه یکبار یا طبق نظر دندان پزشک توصیه می شود. با این حال، افرادی که سیگار می کشند، ارتودنسی دارند، دچار بیماری لثه هستند، جرم زیادی تشکیل می دهند یا بهداشت دهان ضعیف تری دارند، ممکن است زودتر به جرم گیری نیاز پیدا کنند.
خونریزی لثه، بوی بد دهان، زبری سطح دندان، تغییر رنگ اطراف لثه، التهاب و حساسیت دندانی از مهم ترین علائم نیاز به جرم گیری هستند. جرم گیری اصولی به دندان آسیب نمی زند و اگر در زمان مناسب انجام شود، می تواند به حفظ سلامت لثه، کاهش بوی بد دهان و افزایش طول عمر دندان ها کمک کند.
صفحات و مقالات مرتبط:

