جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک یکی از روش های رایج و موثر برای حذف جرم های سخت شده، پلاک های معدنی شده و رسوبات اطراف دندان و لثه است. در این روش، دستگاه با ارتعاشات سریع و جریان آب، جرم ها را از سطح دندان جدا می کند و به پاکسازی بهتر نواحی اطراف خط لثه کمک می کند.
جرم دندان فقط یک مشکل ظاهری نیست. اگر جرم برای مدت طولانی روی دندان باقی بماند، می تواند باعث التهاب لثه، خونریزی، بوی بد دهان، عقب رفتن لثه و در موارد پیشرفته تر بیماری های پریودنتال شود. به همین دلیل جرم گیری، بخشی مهم از مراقبت پیشگیرانه دهان و دندان محسوب می شود.
در این مقاله بررسی می کنیم جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک چیست، دستگاه چگونه کار می کند، چه تفاوتی با جرم گیری دستی دارد، آیا به مینای دندان آسیب می زند یا نه، بعد از جرم گیری چه مراقبت هایی لازم است و چه افرادی بیشتر به این درمان نیاز دارند.
جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک چیست؟
جرم گیری اولتراسونیک روشی است که در آن از دستگاهی با ارتعاشات فرکانس بالا برای جدا کردن جرم از سطح دندان استفاده می شود. نوک دستگاه با سرعت زیاد می لرزد و همزمان جریان آب، ناحیه درمان را خنک و شست و شو می دهد.
این روش می تواند برای حذف جرم های روی دندان، اطراف خط لثه و در برخی شرایط نواحی زیر لثه استفاده شود. در بسیاری از موارد، دندان پزشک یا بهداشت کار از ترکیب دستگاه اولتراسونیک و ابزارهای دستی استفاده می کند تا پاکسازی دقیق تر و کامل تر انجام شود.
جرم دندان چگونه ایجاد می شود؟
بعد از غذا خوردن، لایه ای نرم از باکتری ها و باقی مانده مواد غذایی روی دندان تشکیل می شود که به آن پلاک میکروبی می گویند. اگر پلاک با مسواک و نخ دندان به خوبی پاک نشود، با مواد معدنی بزاق ترکیب می شود و به جرم سخت یا تارتار تبدیل می گردد.
جرم دندان با مسواک معمولی از بین نمی رود و برای حذف آن به ابزارهای تخصصی دندان پزشکی نیاز است.
دستگاه اولتراسونیک چگونه کار می کند؟
دستگاه اولتراسونیک از یک هندپیس و یک نوک فلزی ظریف تشکیل شده است. این نوک با فرکانس بالا حرکت می کند و با تماس کنترل شده با جرم، اتصال آن را از سطح دندان جدا می سازد.
نقش جریان آب در جرم گیری اولتراسونیک
آب در این روش فقط برای شست و شو نیست. جریان آب چند نقش مهم دارد:
- خنک کردن نوک دستگاه هنگام کار
- شست و شوی ذرات جرم و پلاک جدا شده
- کمک به تمیزتر شدن محیط دهان در حین درمان
- کاهش گرما و افزایش راحتی بیمار
کاویتاسیون در جرم گیری اولتراسونیک چیست؟
در اثر ارتعاشات سریع و جریان آب، حباب های ریز در اطراف نوک دستگاه ایجاد می شوند. این پدیده که کاویتاسیون نام دارد، می تواند به جدا شدن بهتر پلاک و کاهش بار میکروبی اطراف جرم کمک کند. البته اثر اصلی درمان همچنان به برداشت مکانیکی جرم و مهارت درمانگر وابسته است.
مزایای جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک نسبت به ابزارهای دستی
جرم گیری دستی هنوز هم در دندان پزشکی کاربرد دارد و در بسیاری از موارد برای ظریف کاری لازم است. با این حال، دستگاه اولتراسونیک در پاکسازی جرم های گسترده و سخت می تواند مزایای مهمی داشته باشد.
سرعت بیشتر در حذف جرم های گسترده
وقتی مقدار جرم زیاد باشد، دستگاه اولتراسونیک می تواند جرم ها را سریع تر از ابزار دستی جدا کند. این موضوع باعث می شود زمان باز ماندن دهان کمتر شود و بیمار تجربه راحت تری داشته باشد.
فشار کمتر روی دندان و لثه
در روش دستی، حذف جرم تا حدی به فشار مکانیکی ابزار وابسته است. در روش اولتراسونیک، ارتعاش دستگاه بخش زیادی از کار را انجام می دهد و در صورت استفاده درست، فشار فیزیکی کمتری به دندان وارد می شود.
دسترسی بهتر به بعضی نواحی دشوار
نوک های باریک دستگاه می توانند در بعضی نواحی بین دندانی، اطراف خط لثه و پشت دندان های جلویی پایین دسترسی بهتری ایجاد کنند. با این حال، در نواحی بسیار ظریف، گاهی ابزار دستی برای تکمیل پاکسازی لازم است.
شست و شوی همزمان در حین جرم گیری
جریان آب باعث می شود ذرات جرم و پلاک همزمان از محیط دهان خارج شوند. این ویژگی به تمیزی بهتر محل درمان و کنترل دید درمانگر کمک می کند.
مقایسه جرم گیری اولتراسونیک و جرم گیری دستی
به جای اینکه بگوییم یک روش همیشه بهتر از دیگری است، بهتر است انتخاب روش را بر اساس مقدار جرم، وضعیت لثه، حساسیت دندان، عمق پاکت ها و تجربه درمانگر انجام دهیم. در بسیاری از بیماران، ترکیب روش اولتراسونیک و دستی بهترین نتیجه را ایجاد می کند.
| معیار مقایسه | جرم گیری اولتراسونیک | جرم گیری دستی |
|---|---|---|
| سرعت پاکسازی | در جرم های زیاد معمولا سریع تر است | ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشد |
| فشار روی دندان | در صورت استفاده صحیح، فشار مکانیکی کمتری دارد | بیشتر به فشار و مهارت دست درمانگر وابسته است |
| ظریف کاری | برای پاکسازی اولیه بسیار مفید است | برای نقاط ظریف و تکمیل درمان کاربرد زیادی دارد |
| راحتی بیمار | ممکن است لرزش و صدای دستگاه برای برخی آزاردهنده باشد | صدای دستگاه ندارد، اما ممکن است فشار بیشتری حس شود |
| کاربرد بالینی | جرم های گسترده، پاکسازی سریع، جرم های اطراف لثه | ظریف کاری، نواحی خاص، تکمیل جرم گیری |
آیا جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک به مینای دندان آسیب می زند؟
جرم گیری اصولی با دستگاه اولتراسونیک، وقتی با زاویه درست، فشار مناسب و توسط فرد آموزش دیده انجام شود، معمولا به مینای سالم دندان آسیب جدی وارد نمی کند. هدف دستگاه، جدا کردن جرم سخت شده از سطح دندان است، نه تراشیدن مینا.
با این حال، اگر دندان ترک، پوسیدگی اولیه، ترمیم ضعیف، مینای آسیب دیده یا حساسیت شدید داشته باشد، قبل از جرم گیری باید وضعیت آن بررسی شود. همچنین استفاده نادرست از هر ابزار دندان پزشکی می تواند باعث تحریک یا آسیب شود؛ بنابراین مهارت درمانگر اهمیت زیادی دارد.
باورهای اشتباه درباره جرم گیری اولتراسونیک
جرم گیری باعث لق شدن دندان می شود؟
در بیشتر موارد، جرم گیری باعث لق شدن دندان نمی شود. گاهی جرم های ضخیم مدت ها اطراف دندان و لثه جمع شده اند و لقی واقعی دندان را پنهان کرده اند. وقتی جرم برداشته می شود، بیمار متوجه وضعیت واقعی لثه و دندان می شود.
اگر دندان بعد از جرم گیری لق احساس شود، علت معمولا بیماری لثه، تحلیل استخوان یا جرم های قدیمی است؛ نه خود جرم گیری.
جرم گیری دندان ها را سفید می کند؟
جرم گیری رنگ طبیعی دندان را چند درجه روشن تر نمی کند. این درمان جرم، پلاک سخت شده و لکه های سطحی را حذف می کند و باعث می شود دندان ها تمیزتر دیده شوند. اگر هدف سفیدتر شدن رنگ داخلی دندان باشد، بلیچینگ روش جداگانه ای است.
بعد از جرم گیری فاصله بین دندان ها زیاد می شود؟
جرم گیری فاصله جدید ایجاد نمی کند. اگر جرم زیادی بین دندان ها وجود داشته باشد، بعد از برداشتن آن ممکن است فاصله واقعی بین دندان ها یا تحلیل لثه بیشتر دیده شود. این فاصله قبلا توسط جرم پوشانده شده بود.
مراحل جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک
یک جلسه جرم گیری معمولا بر اساس وضعیت دهان بیمار و میزان جرم متفاوت است. با این حال، روند کلی معمولا شامل چند مرحله اصلی است.
1. معاینه و بررسی لثه
دندان پزشک یا بهداشت کار ابتدا وضعیت لثه، میزان جرم، خونریزی، عمق پاکت ها، پوسیدگی های قابل مشاهده و حساسیت دندان ها را بررسی می کند.
2. جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک
در این مرحله، نوک دستگاه روی نواحی دارای جرم حرکت داده می شود. ارتعاش و جریان آب به جدا شدن جرم و شست و شوی سطح دندان کمک می کند.
3. تکمیل پاکسازی با ابزار دستی در صورت نیاز
در بعضی نواحی، مخصوصا اطراف لثه یا نقاط ظریف، ممکن است از ابزار دستی برای تکمیل پاکسازی استفاده شود.
4. پولیش دندان
بعد از برداشتن جرم، سطح دندان پولیش می شود تا زبری های سطحی کمتر شود. پولیش می تواند تجمع سریع پلاک روی سطح دندان را کاهش دهد.
5. آموزش مراقبت و تعیین زمان مراجعه بعدی
در پایان، روش صحیح مسواک، نخ دندان، برس بین دندانی و زمان مراجعه بعدی به بیمار توضیح داده می شود.
چه کسانی بیشتر به جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک نیاز دارند؟
نیاز به جرم گیری در همه افراد یکسان نیست. بعضی بیماران به دلیل تشکیل سریع جرم، التهاب لثه یا شرایط خاص دهان، باید در فاصله های کوتاه تری بررسی شوند.
- افرادی که هنگام مسواک زدن خونریزی لثه دارند
- کسانی که پشت دندان های جلویی پایین جرم زبر احساس می کنند
- افرادی که بوی بد دهان مداوم دارند
- بیماران سیگاری یا مصرف کننده قلیان
- افرادی که زیاد چای، قهوه یا نوشیدنی های رنگی مصرف می کنند
- بیماران دارای ارتودنسی، روکش، بریج یا ترمیم های متعدد
- افرادی که سابقه التهاب یا بیماری لثه دارند
حساسیت بعد از جرم گیری اولتراسونیک طبیعی است؟
در بعضی بیماران، حساسیت خفیف به سرما، گرما یا تماس مسواک بعد از جرم گیری دیده می شود. این حساسیت معمولا به دلیل برداشته شدن جرم های ضخیم، نمایان شدن نواحی حساس تر یا التهاب قبلی لثه است و در بسیاری از موارد طی چند روز کاهش پیدا می کند.
اگر حساسیت شدید، طولانی یا همراه با درد تیز باشد، بهتر است دندان دوباره بررسی شود؛ چون ممکن است پوسیدگی، تحلیل لثه، ترک دندان یا مشکل دیگری وجود داشته باشد.
برای کاهش حساسیت چه کار کنیم؟
- از مسواک نرم استفاده کنید.
- چند روز اول از غذاها و نوشیدنی های خیلی سرد یا خیلی داغ پرهیز کنید.
- در صورت توصیه دندان پزشک، از خمیر دندان ضد حساسیت استفاده کنید.
- مسواک زدن را قطع نکنید، فقط با فشار کمتر انجام دهید.
- اگر حساسیت بیش از چند روز ادامه داشت، مراجعه کنید.
مراقبت های لازم هنگام و پس از جرم گیری اولتراسونیک
قبل از جرم گیری چه نکاتی را بگوییم؟
قبل از شروع درمان، بهتر است دندان پزشک را از بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی، سابقه خونریزی، بارداری، دیابت، مشکلات قلبی، حساسیت شدید دندانی یا تجربه ناخوشایند قبلی از جرم گیری مطلع کنید.
حین جرم گیری چه چیزهایی طبیعی است؟
- شنیدن صدای دستگاه
- احساس لرزش ملایم روی دندان
- پاشش آب و استفاده از ساکشن
- خونریزی خفیف در صورت التهاب لثه
- احساس صاف شدن سطح دندان بعد از برداشتن جرم
اگر درد تیز یا غیر قابل تحمل داشتید، همان لحظه به درمانگر اطلاع دهید تا قدرت دستگاه، زاویه کار یا روش درمان تنظیم شود.
مراقبت های 24 ساعت اول بعد از جرم گیری
- از غذاهای بسیار داغ، بسیار سرد، تند یا اسیدی پرهیز کنید.
- در صورت حساسیت، غذاهای نرم و ولرم مصرف کنید.
- مصرف سیگار و قلیان را حداقل در روز اول محدود یا قطع کنید.
- مسواک زدن را ادامه دهید، اما با فشار کمتر و مسواک نرم.
- اگر خونریزی خفیف داشتید، نگران نشوید؛ اما خونریزی شدید نیاز به بررسی دارد.
مراقبت های روزهای بعد
- روزی دو بار مسواک بزنید.
- روزانه نخ دندان یا برس بین دندانی استفاده کنید.
- در صورت تجویز، دهان شویه را طبق دستور مصرف کنید.
- مصرف مواد قندی چسبنده را کاهش دهید.
- اگر لثه هنوز خونریزی یا تورم دارد، برای بررسی مراجعه کنید.
چه علائمی بعد از جرم گیری غیر طبیعی است؟
بعد از جرم گیری، حساسیت خفیف یا خونریزی مختصر ممکن است دیده شود؛ اما بعضی علائم نیاز به بررسی دارند.
- درد شدید و مداوم که بهتر نشود
- تورم قابل توجه لثه یا صورت
- خونریزی شدید یا ادامه دار
- تب یا بی حالی
- ترشح چرک یا طعم بد مداوم از یک ناحیه
- لق شدن ناگهانی دندان همراه با درد
در صورت مشاهده این موارد، بهتر است با کلینیک تماس بگیرید تا علت بررسی شود.
دسترسی به نواحی دشوار در جرم گیری اولتراسونیک
جرم ها معمولا در نواحی خاصی بیشتر تشکیل می شوند؛ مثل پشت دندان های جلویی پایین، بین دندان ها، اطراف خط لثه و نواحی که مسواک و نخ دندان به سختی به آن ها می رسد. دستگاه اولتراسونیک با نوک های ظریف می تواند در بسیاری از این نواحی کمک کننده باشد.
با این حال، اگر بیمار پاکت های عمیق لثه ای یا بیماری پریودنتال داشته باشد، ممکن است جرم گیری ساده کافی نباشد و درمان های تخصصی تر لثه یا جرم گیری عمیق بررسی شود.
چگونه نتیجه جرم گیری را ماندگارتر کنیم؟
جرم گیری، جرم های فعلی را حذف می کند؛ اما اگر عادت های روزانه اصلاح نشوند، پلاک دوباره تشکیل می شود و به مرور به جرم تبدیل خواهد شد.
- روزانه دو بار مسواک بزنید.
- نخ دندان یا برس بین دندانی را جدی بگیرید.
- مصرف سیگار و قلیان را کاهش دهید.
- نوشیدنی های شیرین و اسیدی را محدود کنید.
- برای چکاپ دوره ای مراجعه کنید.
- ترمیم های خراب یا لبه دار را اصلاح کنید.
- اگر جرم سریع تشکیل می دهید، فاصله مراجعه را با نظر دندان پزشک کوتاه تر کنید.
جرم گیری اولتراسونیک در کلینیک دندان پزشکی دیجیتال دکتر علی مهرفرد
در کلینیک دندان پزشکی دیجیتال دکتر علی مهرفرد، جرم گیری دندان با هدف حذف جرم، کاهش التهاب لثه، کنترل بوی بد دهان و کمک به پیشگیری از بیماری های لثه انجام می شود. انتخاب روش مناسب، شدت دستگاه و نیاز به تکمیل دستی بر اساس وضعیت دندان و لثه هر بیمار تعیین می گردد.
خدمات مرتبط در این مرکز شامل جرم گیری دندان، بلیچینگ، ترمیم دندان، درمان ریشه، رادیوگرافی دیجیتال، کامپوزیت دیجیتال، لمینت دیجیتال، پروتز دیجیتال، ارتودنسی دیجیتال و ایمپلنت دیجیتال است. برای آشنایی بیشتر با سوابق و مسیر حرفه ای پزشک، می توانید صفحه درباره دکتر علی مهرفرد را مطالعه کنید.
راه های دریافت مشاوره و نوبت
- 021-26705087
- 021-22921018
- 021-22250560
- 09385152445
- تهران، میرداماد، ضلع شمالی میدان مادر، خیابان سنجابی، کوچه 1، پلاک 3، طبقه 4، واحد 12
سوالات متداول درباره جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک
جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک چیست؟
روشی برای حذف جرم های سخت شده دندان است که با ارتعاشات سریع و جریان آب انجام می شود. این روش به جدا شدن جرم از سطح دندان و اطراف لثه کمک می کند.
آیا جرم گیری اولتراسونیک به مینای دندان آسیب می زند؟
اگر توسط فرد آموزش دیده و با تنظیمات درست انجام شود، معمولا به مینای سالم دندان آسیب جدی وارد نمی کند. اما وضعیت دندان، پوسیدگی، ترک یا ترمیم های قبلی باید قبل از درمان بررسی شود.
آیا جرم گیری اولتراسونیک درد دارد؟
در بیشتر افراد درد قابل توجهی ندارد، اما اگر لثه ملتهب، ریشه دندان نمایان یا جرم زیاد باشد، ممکن است کمی حساسیت یا ناراحتی احساس شود.
بعد از جرم گیری حساسیت دندان طبیعی است؟
حساسیت خفیف و موقت در برخی بیماران طبیعی است و معمولا طی چند روز کاهش پیدا می کند. اگر حساسیت شدید یا طولانی شود، باید بررسی شود.
جرم گیری اولتراسونیک بهتر است یا دستی؟
در بسیاری از بیماران، ترکیب هر دو روش بهترین نتیجه را می دهد. اولتراسونیک برای حذف جرم های گسترده سریع تر است و ابزار دستی برای ظریف کاری کاربرد دارد.
هر چند وقت یکبار باید جرم گیری انجام داد؟
برای بسیاری از افراد، بررسی هر 6 تا 12 ماه مناسب است؛ اما افراد سیگاری، بیماران لثه ای یا کسانی که جرم سریع تشکیل می دهند ممکن است زودتر نیاز به مراجعه داشته باشند.
آیا جرم گیری باعث سفید شدن دندان می شود؟
جرم گیری جرم و لکه های سطحی را پاک می کند و دندان ها را تمیزتر نشان می دهد، اما مثل بلیچینگ رنگ داخلی دندان را چند درجه روشن نمی کند.
بعد از جرم گیری چه کارهایی نباید انجام داد؟
بهتر است در 24 ساعت اول از غذاهای بسیار داغ، سرد، تند، اسیدی، سیگار، قلیان و نوشیدنی های رنگی زیاد پرهیز کنید و بهداشت دهان را با مسواک نرم ادامه دهید.
جمع بندی
جرم گیری با دستگاه اولتراسونیک روشی رایج، سریع و موثر برای حذف جرم های سخت شده دندان و کمک به سلامت لثه است. این دستگاه با ارتعاشات سریع و جریان آب، جرم ها را جدا می کند و در بسیاری از بیماران تجربه راحت تری نسبت به جرم گیری کاملا دستی ایجاد می کند.
با این حال، اولتراسونیک همیشه به تنهایی کافی نیست و در بعضی نواحی ممکن است ابزار دستی برای تکمیل درمان لازم باشد. نتیجه خوب به وضعیت لثه، میزان جرم، مهارت درمانگر و مراقبت های بعد از جرم گیری بستگی دارد. اگر خونریزی لثه، بوی بد دهان، جرم قابل مشاهده یا زبری پشت دندان ها دارید، بهتر است برای معاینه و پاکسازی حرفه ای مراجعه کنید.
صفحات و مقالات مرتبط:
